ابكى ( abk ) ص . ع . گريه‌كننده‌تر . ابگ ( abag ) ا خ . پ . نام قصبه‌اى نزديك شيراز . ابل ( abal ) م . ع . ابل الرجل ابلا : خداوند شتران بسيار شد آن مرد . و غالب و قوى گرديد . و ابل بالعصا : زد بچوبدستى . و ابل الرجل عن امراته : باز ايستاد آن مرد از جماع زن خود و پارسا گرديد . و ابله ابلا ( از باب نصر ) : گردانيد براى او شتران چرنده . و ابلت البئر : ساختم براى چاه اباله را . و ابلت الابل : برگزيده شدند شتران جهت بچه و شير . و ابلت الابل و غيرها ابلا و ابولا ( از باب نصر و ضرب ) : بىنياز شدند شتران و جز آن از آب بسبب خوردن گياه‌تر . و گذاشته شدند بچرا بىشبان . و غايب شدند . و وحشت و نفرت نمودند . ابل ( abl ) و ( obl ) ا . ع . خرماى تر يا خشك . ابل ( ebel ) و ( ebl ) شتر . و شتران ( اسم جنس است ) . و ابرى كه حامل باران باشد . ج : آبال . المثل : يا ابل عودى الى مباركك يعنى اى شتر باز آى بسوى خفتنگاه خود : و اين مثل را دربارهء كسى گويند كه بگريزد از چيزى كه لابد است او را . ابل ( obl ) ع . ج ابيل ( abil ) . ابل ( abal ) ا . ع . گرانى و ناگوارائى طعام . ابل ( abal ) م . ع . ابلت الابل ابلا : ( از باب سمع ) : بسيار شدند شتران . و ابلت الابل و غيرها : بىنياز شدند شتران و جز آن از آب بسبب خوردن گياه‌تر . ابل ( abel ) ص . ع . يعير ابل : شتر فربه . و رجل ابل : مرد صاحب شتران . ابل ( obol ) ا . ع . گياهى كه بار ديگر از گياه بريده يا چريده شده رسته باشد . ابل ( abol ) ا . پ . داروئى قابض كه مردم شيراز بل شيرين گويند و به عربى طرثوت خوانند . و - مأخوذ از تازى - مخفف ابو الحسن و ابو القاسم . ابل ابل ( eblon - obbalon ) ج ا . ع . شتران بچرا گذاشته شده كه كسى به آنها دست نرساند و متعرض حال‌شان نشود . ابل ( aball ) ص . ع . مرطوب‌تر . و زناكار . و سوگند شكن . و كسى كه خجالت نكشد . و غير قابل دست‌رس و ممتنع الوصول . و كسى كه قبض يد داشته باشد و در اداى قرض تأخير كند و سوگند خورد و بد معامله بود . و دعوائى . و بىرحم و ظالم . و ستيزه‌جوى و جفا پيشه . و برهنه و عريان . و سخت بخيل . و فاجر . و ملايم و خوش خلق . ج : بلّ . ابلاء ( abl ' ) ع . ج بلى ( baly ) و بلو ( belv ) . ابلاء ( ebl ' ) م . ع . چون واوى باشد خبر دادن كسى را . و آزمودن . و نعمت دادن . الحديث من ابلى فذكر فقد شكر . و ابلاه عذرا : ظاهر نمود بر وى عذر خود را و او قبول نمود از وى . و ابلا الرجل : سوگند داد آن مرد را . و سوگند خورد براى او ( لازم و متعدى ) . و چون يائى بود كهنه كردن . و نو پوشيده را گويند : ابل و يخلف الله يعنى كهنه‌گردان و خدا باز ترا دهد . و نيز ابلاء : كفايت فرا نمودن . و بستن ماده شتر بر سر گور خداوندش تا بميرد . ابلات ( ebl t ) م . ع . سوگند دادن . يق ابلته يمينا . ابلاج ( ebl j ) م . ع . روشن گشتن و آشكار شدن و هويدا و گشاده گرديدن . ابلاح ( ebl h ) م . ع . ابلح النخل بلح : برآورد خرما بن غوره . و ابلحه السير : مانده گردانيد ويرا رفتن . ابلاد ( abl d ) ع . ج بلد ( balad ) . ابلاد ( ebl d ) م . ع . ابلده اياه : دوسانيد و ملازم گردانيد ويرا بدانجا . و ابلد فلان : خداوند ستور سست و كند شد فلان . و ابلد بالارض : دوسيد به زمين . ابلاس ( ebl s ) م . ع . متحير و اندوهگين و شكسته خاطر گرديدن . و نااميد شدن . و صدا نكردن شتر ماده از كثرت ميل به نر . و ابلس فلان اذ اسكت غما . ابلاط ( ebl t ) م . ع . ابلط المطر ، الارض : رسيد باران بلاط زمين را . و ابلط الدار : بلاط گسترد خانه را . و ابلط الرجل ، ، محتاج و بيمال شد آن مرد . و همچنين است ابلط ( مجهولا ) . و ابلط اللص القوم : پاك برد دزد همهء مال قوم را . و ابلط فلانا : الحاح كرد بر فلان در سؤآل تا اينكه ملول شد . ابلاع ( ebl ' ) م . ع . بلعيدن . و فرو خورانيدن چيزى را . و ابلعنى ريقى : مهلت ده مرا فروبردن آب دهنم . ابلاغ ( ebl q ) م . ع . رسانيدن چيزى . و سبب شدن مر رسانيدن را . ابلاغ ( ebl q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رسانندگى و سبب رسيدگى . و امر برسانندگى . و ابلاغ كردن ف م . : رسانيدن . و رسيدن فرمودن . ابلاق ( ebl q ) م . ع . گشادن و باز كردن در كاملا . و يا سخت گشادن . و بند كردن . و بستن در . و بچهء ابلق برآوردن . يق ابلق الفحل . ابلال ( ebl l ) م . ع . از ناخوشى صحت يافتن . و فرار كردن . و ميوه دادن . و سفر كردن . و تنگ شدن راه . و ضعيف بودن بواسطهء خطا و شرارت . و گمراه كردن . و گم شدن . و پر از ميوه شدن شاخهء درخت . و غالب آمدن . و نجات يافتن و رستگار شدن . ابلام ( ebl m ) م . ع . خاموش شدن .